24 ca mắc, 4 ca tử vong, Bệnh viện Bạch Mai phát cảnh báo “nóng” về căn bệnh gây chết người trong 24h

Bệnh não mô cầu diễn biến nhanh gây viêm màng não, nhiễm trùng huyết, nặng hơn gây suy đa tạng và có thể cướp đi mạng sống chỉ trong vòng 24 giờ nếu không được điều trị kịp thời.

Báo Người Đưa Tin đưa tin với tiêu đề: “24 ca mắc, 4 ca tử vong, Bệnh viện Bạch Mai phát cảnh báo “nóng” về căn bệnh gây chết người trong 24h”, nội dung được đăng tải như sau:
Hơn 3 tháng đầu năm 2026, Việt Nam ghi nhận 24 ca mắc, 4 ca tử vong do não mô cầu, tăng rõ rệt so với cùng kỳ năm ngoái. Ca bệnh xuất hiện rải rác, chưa hình thành ổ dịch lớn nhưng tiềm ẩn nguy cơ hình thành chuỗi lây nhiễm âm thầm trong cộng đồng. Đáng chú ý, nhóm trẻ dưới 15 tuổi chiếm tới 46% tổng số ca bệnh, cho thấy nguy cơ cao ở nhóm đối tượng này.
Các ca bệnh hiện ghi nhận rải rác tại nhiều địa phương, chưa hình thành ổ dịch tập trung nhưng lại đặt ra thách thức lớn trong kiểm soát do đặc tính lây lan âm thầm. Thực tế dịch tễ gần đây cho thấy dấu hiệu của các chuỗi lây nhiễm trong cộng đồng.

Bệnh nhi não mô cầu điều trị tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới TP HCM, tháng 3/2026
Mới nhất, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (CDC) tỉnh Cà Mau xác nhận hai trong ba người nghi mắc viêm não mô cầu có kết quả xét nghiệm dương tính với vi khuẩn, bao gồm một ca đã tử vong. Ngành y tế tỉnh ngay lập tức điều tra dịch tễ, khoanh vùng và xử lý ổ dịch. Lực lượng chức năng yêu cầu những người tiếp xúc gần theo dõi sức khỏe trong 10 ngày, đồng thời khử khuẩn môi trường khu vực có yếu tố dịch tễ. Hiện địa phương chưa ghi nhận thêm ca mắc mới.
Trước đó, một bé gái 11 tuổi tại Phú Quốc tử vong sau khi xuất hiện các triệu chứng điển hình như sốt, đau đầu, ban xuất huyết và suy hô hấp, được xác định nhiễm não mô cầu nhóm B, tiếp xúc với nhiều bạn học, trong đó có bạn học đã xuất hiện triệu chứng nghi nhiễm.
Chia sẻ về căn bệnh này, PGS.TS Đỗ Duy Cường – Viện trưởng Viện Y học nhiệt đới Bạch Mai, Bệnh viện Bạch Mai cho biết: Đây là bệnh do vi khuẩn gây dịch nguy hiểm nhóm B, Nesseiria meningitisis cư trú ở hầu họng gây ra, lây qua đường giọt bắn, thường xảy ra ở các khu vực đông dân cư như doanh trại quân đội, ký túc xá, khu tập thể, trường học…
Đối tượng mắc chủ yếu là người trẻ tuổi, những người chưa có miễn dịch, tiêm phòng. Tỷ lệ người mang trùng không triệu chứng dao động từ 5-20%, cao nhất ở lứa tuổi thanh thiếu niên (23,7%). Đây chính là “ổ chứa” âm thầm nhưng nguy hiểm, dễ dàng phát tán dịch nếu không có biện pháp phòng ngừa chủ động bởi thường có liên quan đến các hành vi nguy cơ như hút thuốc lá, hôn, tụ tập đông người, đi bar/pub… Mặt khác, những người này hoàn toàn không biết rằng họ đang mang trong mình mầm bệnh có thể gây tử vong cho người khác.

Khi bệnh tiến triển nặng, trẻ có thể xuất hiện các dấu hiệu nguy hiểm, điển hình là các ban màu tím sẫm trên da lan nhanh khắp cơ thể – Ảnh: VNVC
Bệnh thường diễn biến nhanh gây viêm màng não, nhiễm trùng huyết, nặng hơn gây suy đa tạng và có thể cướp đi mạng sống chỉ trong vòng 24 giờ nếu không được điều trị kịp thời. Bên cạnh đó, di chứng nặng nề vẫn tồn tại ở người khỏi bệnh như điếc, co giật hoặc tổn thương thần kinh vĩnh viễn.
BS.CKI Nguyễn Tiến Đạo – Quản lý Y khoa, Hệ thống Tiêm chủng VNVC chỉ ra một thách thức của bệnh này là vi khuẩn não mô cầu có nhiều nhóm huyết thanh. Tại Việt Nam, có 5 nhóm chính A, B, C, W, Y đang lưu hành đồng thời và cũng là nguyên nhân gây hơn 90% ca bệnh trên toàn cầu. Các nhóm này không tạo miễn dịch chéo, đồng nghĩa với việc nhiễm hoặc tiêm phòng một nhóm không bảo vệ được trước các nhóm còn lại.
Theo các nghiên cứu dịch tễ, nguy cơ lây nhiễm ở người tiếp xúc gần có thể tăng gấp 500 – 800 lần. Khi hệ miễn dịch suy yếu do bệnh lý, căng thẳng, thiếu ngủ hoặc các yếu tố khác, vi khuẩn có thể bùng phát, vượt qua hàng rào bảo vệ tự nhiên và gây bệnh nặng.
Các chuyên gia khuyến cáo, vắc xin là giải pháp duy nhất và hiệu quả nhất để chủ động phòng bệnh. Hiện có hai loại vắc xin quan trọng: Bexsero (GSK – Ý): phòng nhóm B. Menactra (Sanofi – Mỹ): phòng các nhóm A, C, Y, W-135.
“Người dân, đặc biệt trẻ em và thanh thiếu niên cần tiêm đầy đủ và kết hợp cả hai loại vắc xin theo đúng phác đồ để tạo lớp bảo vệ toàn diện trước các nhóm vi khuẩn nguy hiểm đang lưu hành. Đồng thời, khi có các triệu chứng nghi ngờ nhiễm viêm màng não do não mô cầu như sốt, mệt mỏi, lơ mơ, nhận thức chậm, ban xuất huyết dưới da cần đến ngay cơ sở y tế để được chẩn đoán và điều trị kịp thời. Khoanh vùng khu vực ca bệnh, những người tiếp xúc với người bệnh, có biện pháp cảnh báo, theo dõi, phòng bệnh”, PGS. TS Cường nhấn mạnh.
Báo Lao Động đưa tin với tiêu đề: “Bệnh não mô cầu diễn tiến nhanh, cần tiêm vaccine sớm”, nội dung được đăng tải như sau:

Người dân tiêm vaccine não mô cầu gia tăng. Ảnh: Nguyễn Ly
Bệnh não mô cầu có xu hướng tăng trở lại
Theo Bộ Y tế, từ tuần 1 đến tuần 14 năm 2026, cả nước ghi nhận 24 trường hợp mắc bệnh não mô cầu, trong đó có 4 ca tử vong. Trẻ em dưới 15 tuổi chiếm 46% tổng số ca bệnh, cho thấy đây là nhóm dễ bị tổn thương nhất.
Dù ca bệnh còn rải rác, chưa hình thành ổ dịch, số mắc đã tăng rõ so với cùng kỳ 2025 (14 ca), cho thấy nguy cơ não mô cầu âm thầm lan rộng, đặc biệt đe dọa trẻ em.
Mới đây, Viện Y học nhiệt đới Bạch Mai, Bệnh viện Bạch Mai ghi nhận một trường hợp viêm màng não do não mô cầu. Theo các bác sĩ, bệnh nhân được chuyển lên từ tuyến dưới trong tình trạng hôn mê sâu, suy hô hấp, sốt cao liên tục, xuất huyết tiêu hóa và xuất hiện ban xuất huyết hoại tử. Trước đó, người bệnh có biểu hiện mệt mỏi, ớn lạnh, tự truyền dịch tại nhà nhưng không cải thiện. Sau đó, sốt tăng cao và xuất hiện phát ban xuất huyết vùng cổ ngực nên được đưa đi cấp cứu.
Khi nghi nhiễm não mô cầu, bác sĩ khẩn trương cách ly, làm xét nghiệm và dùng kháng sinh đặc hiệu. Kết quả xác định bệnh nhân dương tính với Neisseria meningitidis. Người tiếp xúc gần được cảnh báo, dùng thuốc dự phòng và cơ quan chức năng đã được thông báo. Bệnh nhân được chẩn đoán viêm màng não do não mô cầu, kèm nguy cơ nhiễm khuẩn huyết. Sau điều trị tích cực, người bệnh tỉnh táo, không còn phải hỗ trợ hô hấp.
Bệnh lây dễ dàng
Trước nguy cơ não mô cầu gia tăng, chị Nguyễn Thanh Phương (phường Thông Tây Hội, TPHCM) đã chủ động đưa con 18 tháng tuổi đi tiêm vaccine tại Bệnh viện Đa khoa Gò Vấp. Theo chị Phương, dù con đã tiêm nhiều mũi từ nhỏ, vaccine não mô cầu ACYW vẫn chưa hoàn tất nên gia đình quyết định tiêm đủ để tăng bảo vệ khi dịch có dấu hiệu phức tạp.
Ghi nhận tại nhiều điểm tiêm cho thấy nhu cầu tiêm vaccine não mô cầu ACYW tăng. Tại Trung tâm tiêm chủng VNVC Hoàng Văn Thụ (TPHCM), Hoàng Hương (21 tuổi) cũng chủ động tiêm sau khi biết có ca bệnh ở người trẻ, do lo ngại bệnh diễn tiến rất nhanh
TS Đoàn Thu Trà – quyền Viện trưởng Viện Y học nhiệt đới Bạch Mai – cho biết, não mô cầu do vi khuẩn cư trú ở hầu họng gây ra, lây qua đường giọt bắn và dễ bùng phát ở môi trường đông người như trường học, ký túc xá, khu tập thể, doanh trại. Đáng lo ngại, nhiều người mang vi khuẩn không triệu chứng, trở thành nguồn lây âm thầm.
Bệnh diễn tiến rất nhanh, có thể gây viêm màng não, nhiễm trùng huyết, suy đa tạng và tử vong trong 24 giờ nếu không điều trị kịp thời. Ngay cả khi qua khỏi, người bệnh vẫn có nguy cơ để lại di chứng nặng như điếc, co giật hoặc tổn thương thần kinh vĩnh viễn.
Theo bác sĩ Bạch Thị Chính, Giám đốc Y khoa Hệ thống Tiêm chủng VNVC, não mô cầu có thể gặp ở mọi lứa tuổi và dễ bùng phát tại các môi trường đông người như ký túc xá, chung cư, nhà trẻ, trường học hay khu công nghiệp. Tiêm vaccine là biện pháp chủ động và hiệu quả nhất để phòng bệnh não mô cầu. Người dân, đặc biệt là trẻ em và thanh thiếu niên, cần tiêm đầy đủ theo khuyến cáo.
Bên cạnh đó, khi xuất hiện các dấu hiệu nghi ngờ như sốt, mệt mỏi, lơ mơ, chậm nhận thức hoặc ban xuất huyết dưới da, người dân cần đến ngay cơ sở y tế để được chẩn đoán và điều trị kịp thời. Nhiễm khuẩn não mô cầu có thể gây ra hai bệnh cảnh nặng là viêm màng não mủ và nhiễm khuẩn tối cấp (hội chứng Waterhouse – Friderichsen). Trong đó, nhiễm khuẩn tối cấp có thể đe dọa tính mạng trong vòng 24 đến 36 giờ. Não mô cầu có thể gây các bệnh nhẹ như viêm khớp, viêm phổi, viêm kết mạc…, nhưng bất kỳ ai chưa có miễn dịch đều có nguy cơ mắc, nhất là trẻ nhỏ và thanh thiếu niên.
Bộ Y tế khuyến cáo giữ vệ sinh cá nhân, đeo khẩu trang, hạn chế tiếp xúc nguồn bệnh, nâng cao sức đề kháng. Khi có triệu chứng nghi ngờ, cần đi khám sớm để điều trị kịp thời; đồng thời tăng cường truyền thông phòng bệnh.