Giá xăng dầu Việt Nam giảm sâu, rẻ nhất trong 5 nước láng giềng

Từ nửa đêm qua, một chính sách thuế chưa có tiền lệ đã chính thức có hiệu lực: thuế bảo vệ môi trường, thuế VAT và thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng dầu đồng loạt được đưa về 0%. Kết hợp với hai kỳ điều chỉnh giảm liên tiếp, giá xăng Việt Nam đang ở nhóm thấp nhất khu vực – thậm chí thấp hơn cả các nước có chung đường biên giới.

Theo Sở Hữu Trí Tuệ, từ 0h ngày 27/3 đến hết ngày 15/4, Thủ tướng Chính phủ cho phép giảm toàn bộ các loại thuế đối với xăng dầu và nhiên liệu bay trong trường hợp cần thiết vì lợi ích quốc gia – đây là biện pháp cấp bách nhằm ổn định thị trường và bảo đảm an ninh năng lượng. Giá xăng tại Việt Nam hiện khoảng 24.330 đồng/lít, thấp hơn đáng kể so với hầu hết các nước láng giềng.

Ba loại thuế đồng loạt về 0% – chưa từng có trong lịch sử

Cụ thể theo chính sách mới: thuế bảo vệ môi trường đối với xăng (trừ ethanol), dầu diesel và nhiên liệu bay được giảm về 0 đồng/lít; các mặt hàng này không phải kê khai và nộp thuế giá trị gia tăng (nhưng vẫn được khấu trừ thuế đầu vào); và thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng cũng được điều chỉnh về mức 0%. Thời hạn áp dụng từ 0h ngày 27/3 đến hết ngày 15/4.

Trước đó, Bộ Tài chính đã đề xuất giảm thuế bảo vệ môi trường với xăng từ 2.000 đồng xuống 1.000 đồng/lít và dầu diesel từ 1.000 đồng xuống 500 đồng/lít – nhưng quyết định cuối cùng đã đi xa hơn nhiều: toàn bộ về 0%. Đây là lần đầu tiên trong lịch sử điều hành giá xăng dầu Việt Nam, cả ba loại thuế chính đồng loạt được đưa về mức tối thiểu cùng lúc.
Bộ Chính trị cũng đã ban hành Kết luận 14, yêu cầu triển khai đồng bộ các giải pháp tài khóa, tiền tệ và bình ổn giá nhằm giảm thiểu tác động của biến động giá xăng dầu đến sản xuất kinh doanh và đời sống người dân.

So sánh giá xăng khu vực: Việt Nam thấp hơn tất cả các nước lân cận

Theo thông tin từ Bộ Công Thương tính đến ngày 26/3, bức tranh giá xăng khu vực cho thấy Việt Nam đang ở vị trí đặc biệt thấp:

Quốc gia
Giá xăng (đồng/lít)
Giá dầu diesel (đồng/lít)
Ghi chú

Singapore
71.357
76.703
Cao nhất khu vực

Lào
47.682
50.624
Nước có chung biên giới

Campuchia
35.789
46.625
Nước có chung biên giới

Trung Quốc
34.827
31.733
Có cơ chế kiểm soát giá

Thái Lan
28.166
26.471
Đã được trợ giá

Việt Nam
24.330
35.380
Thấp nhất khu vực (xăng)

Nguồn: Sở Hữu Trí Tuệ, dẫn theo Bộ Công Thương (số liệu ngày 26/3/2026)

Đặc biệt đáng chú ý là giá xăng Việt Nam (24.330 đồng/lít) thấp hơn cả Thái Lan (28.166 đồng/lít) vốn đang được trợ giá mạnh, và thấp hơn đáng kể so với Lào và Campuchia – hai nước có chung đường biên giới. Đây chính là lý do tại sao phòng chống buôn lậu xăng dầu qua biên giới đang là ưu tiên cấp bách, khi chênh lệch giá tạo ra lợi nhuận hấp dẫn cho các đường dây vận chuyển trái phép.

Tác động thực tế: Người tiêu dùng và doanh nghiệp được lợi bao nhiêu?

Với việc thuế bảo vệ môi trường về 0 đồng (trước đó là 2.000 đồng/lít với xăng và 1.000 đồng/lít với diesel), thuế VAT về 0% (trước đó là 10%) và thuế tiêu thụ đặc biệt về 0% – tổng mức giảm thuế trên mỗi lít xăng là rất đáng kể. Theo tính toán của Bộ Tài chính từ trước đó, chỉ riêng việc giảm thuế bảo vệ môi trường đã có thể kéo giá xăng bán lẻ xuống khoảng 1.080 đồng/lít – và với phương án 0% toàn diện, mức giảm thực tế sẽ lớn hơn nhiều.
Tuy nhiên, bài báo cũng lưu ý rằng mức giảm giá bán lẻ thực tế sẽ phụ thuộc vào diễn biến giá xăng dầu thành phẩm thế giới tại các kỳ điều hành. Nói cách khác, dù thuế về 0% nhưng nếu giá dầu thô thế giới tăng mạnh, giá bán lẻ vẫn có thể không giảm hoặc thậm chí tăng – thuế thấp hơn chỉ giúp giảm bớt mức tăng so với trường hợp không có chính sách này.
Với ngân sách Nhà nước, theo ước tính trước đó của Bộ Tài chính, mỗi tháng áp dụng chính sách giảm thuế sẽ giảm thu khoảng 1.790 tỷ đồng – một khoản chi phí không nhỏ mà Chính phủ chấp nhận để đổi lấy sự ổn định thị trường và hỗ trợ người dân cùng doanh nghiệp.

Góc nhìn dài hạn: Chính sách tạm thời hay tiền lệ mới?

Thời hạn áp dụng đến 15/4 là ngắn – chỉ khoảng 20 ngày. Câu hỏi đặt ra là sau ngày 15/4, các loại thuế này sẽ trở về mức nào nếu tình hình thị trường năng lượng chưa ổn định? Giới chuyên gia nhận định, việc chủ động điều chỉnh chính sách thuế và điều hành giá linh hoạt không chỉ giúp kiểm soát lạm phát mà còn tạo nền tảng dài hạn cho an ninh năng lượng quốc gia.
Tuy nhiên, đây cũng là chính sách có chi phí – ngân sách Nhà nước phải chịu giảm thu để hỗ trợ thị trường. Việc duy trì lâu dài sẽ tạo ra áp lực tài khóa đáng kể. Sau ngày 15/4, khả năng cao Chính phủ sẽ đánh giá lại tình hình và quyết định gia hạn, điều chỉnh hoặc chấm dứt chính sách tùy theo diễn biến giá dầu thô thế giới và áp lực lạm phát trong nước.
Thuế xăng dầu về 0% từ 0h ngày 27/3 là chính sách chưa có tiền lệ – phản ánh mức độ nghiêm trọng của khủng hoảng năng lượng toàn cầu lần này. Với thời hạn đến 15/4, người tiêu dùng và doanh nghiệp nên theo dõi kỳ điều hành giá xăng dầu tới để biết mức giá bán lẻ thực tế sẽ thay đổi như thế nào sau khi chính sách thuế mới được phản ánh vào giá.